Werknemers in Nederland hebben in 2026 recht op 26 keer hun wekelijkse arbeidsduur aan ouderschapsverlof per kind. Van deze 26 weken kunnen maximaal 9 weken gedeeltelijk betaald worden, mits het verlof binnen het eerste levensjaar van het kind wordt opgenomen. De overige 17 weken zijn in beginsel onbetaald. Het volledige verlofrecht kan worden gebruikt totdat het kind 8 jaar wordt.
Ouderschapsverlof geeft ouders de mogelijkheid tijdelijk minder te werken om voor hun kind te zorgen. Het recht geldt voor beide ouders afzonderlijk en kan flexibel worden opgenomen. Wel zijn er belangrijke verschillen tussen betaald en onbetaald ouderschapsverlof, vooral bij de uitkering, vakantieopbouw en de termijn waarbinnen het verlof moet worden gebruikt.
Wie heeft recht op ouderschapsverlof?
Iedere werknemer in loondienst die aan de wettelijke voorwaarden voldoet, kan ouderschapsverlof aanvragen. Er geldt geen minimale periode die u eerst bij uw werkgever moet hebben gewerkt. Het recht ontstaat zodra u in dienst bent.
Voor ouderschapsverlof gelden onder meer de volgende voorwaarden:
- U heeft een arbeidsovereenkomst en zorgt voor een kind jonger dan 8 jaar.
- Beide ouders hebben zelfstandig recht op verlof.
- Voor ieder eigen, erkend of geadopteerd kind bestaat een afzonderlijk verlofrecht.
- U kunt ouderschapsverlof voor meerdere kinderen tegelijkertijd opnemen.
- Bij een tweeling heeft u in beginsel tweemaal recht op ouderschapsverlof.
Ook werknemers die zorgen voor een stiefkind, pleegkind of aspirant-adoptiekind kunnen onder voorwaarden verlof opnemen. Daarbij is van belang dat het kind bij hen woont volgens de Basisregistratie Personen (BRP).
Voor kinderen die uitsluitend tijdelijk in crisisopvang verblijven, bestaat geen recht op ouderschapsverlof.
Zelfstandigen zonder arbeidsovereenkomst vallen niet onder deze werknemersregeling.
Hoeveel ouderschapsverlof kunt u opnemen?
De totale duur van ouderschapsverlof wordt berekend op basis van het aantal contracturen per week. De formule is eenvoudig: 26 × het aantal wekelijkse arbeidsuren.
Bij een arbeidsovereenkomst van 32 uur per week heeft u bijvoorbeeld recht op 832 verlofuren. Werkt u 40 uur per week, dan bedraagt het totale verlofrecht 1.040 uur.
| Contracturen per week | Totaal verlof | Maximaal gedeeltelijk betaald |
| 24 uur | 624 uur | 216 uur |
| 32 uur | 832 uur | 288 uur |
| 36 uur | 936 uur | 324 uur |
| 40 uur | 1.040 uur | 360 uur |
U hoeft deze uren niet achter elkaar op te nemen. Zo kunt u gedurende een langere periode één dag per week vrij nemen, meerdere halve dagen gebruiken of tijdelijk volledig stoppen met werken.
Verandert uw contractuele arbeidsduur terwijl u nog verlofrecht heeft? Dan moet het resterende aantal verlofuren opnieuw worden berekend. De personeelsadministratie kan daarbij rekening houden met de al opgenomen uren.
Betaald en onbetaald ouderschapsverlof: wat is het verschil?
Sinds augustus 2022 bestaat in Nederland een wettelijke regeling voor gedeeltelijk betaald ouderschapsverlof. In 2026 geldt dat werknemers voor maximaal 9 werkweken een uitkering kunnen ontvangen.
Deze uitkering bedraagt 70% van het dagloon, tot maximaal 70% van het wettelijk maximumdagloon. De uitkering is dus niet voor iedere werknemer gelijk aan 70% van het volledige gebruikelijke salaris.
De werkgever vraagt de uitkering aan bij het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV). Dat kan pas nadat voldoende verlofuren zijn opgenomen. De werkgever kan het loon tijdens het verlof voorschieten of de betaling afstemmen op de ontvangen uitkering.
Voor de betaalde 9 weken geldt een belangrijke termijn: u moet ze opnemen binnen het eerste levensjaar van het kind. Ongebruikte uren verliezen daarna hun recht op de wettelijke uitkering, maar kunnen nog wel als onbetaald ouderschapsverlof worden opgenomen zolang het kind jonger is dan 8 jaar.
Wat betekent onbetaald ouderschapsverlof voor uw inkomen?
Tijdens onbetaald ouderschapsverlof ontvangt u over de betreffende uren normaal gesproken geen salaris. Sommige cao’s of arbeidsovereenkomsten bieden gunstigere voorwaarden, bijvoorbeeld gedeeltelijke loondoorbetaling.
Een lager inkomen kan invloed hebben op inkomensafhankelijke regelingen, zoals zorgtoeslag, huurtoeslag en kinderopvangtoeslag. Ook pensioenopbouw en andere arbeidsvoorwaarden kunnen veranderen.
Controleer daarom vooraf uw cao, arbeidsovereenkomst en verwachte inkomen. Houd er rekening mee dat een verandering in inkomen mogelijk moet worden doorgegeven voor uw toeslagen.
Ouderschapsverlof tot 8 jaar: wanneer vervalt het recht?
Het recht op ouderschapsverlof loopt tot het moment waarop uw kind 8 jaar wordt. U kunt dus ook verlof opnemen wanneer uw kind al naar de basisschool gaat.
De leeftijdsgrens betekent niet dat u automatisch acht jaar verlof kunt gebruiken. Het totale tegoed blijft beperkt tot 26 keer uw wekelijkse arbeidsduur per kind.
De betaalde regeling heeft bovendien een veel kortere gebruikstermijn. Bij een geboorte moeten de 9 gedeeltelijk betaalde weken binnen het eerste levensjaar worden opgenomen.
Een praktisch voorbeeld: uw kind is 5 jaar en u heeft nog 200 uur ouderschapsverlof over. U kunt deze uren in beginsel nog opnemen voordat het kind 8 jaar wordt, maar niet meer met de wettelijke uitkering voor betaald ouderschapsverlof.
Het is verstandig het resterende saldo tijdig met uw werkgever te controleren. Niet-gebruikte uren kunnen na het bereiken van de leeftijdsgrens niet alsnog worden ingehaald.
Hoe vraagt u ouderschapsverlof aan bij uw werkgever?
U moet ouderschapsverlof minimaal twee maanden vóór de gewenste ingangsdatum schriftelijk aanvragen.
Vermeld in uw aanvraag wanneer u wilt beginnen, hoeveel uren u opneemt en hoe u het verlof over uw werkweek wilt verdelen. Wanneer de exacte geboortedatum nog onbekend is, kunt u aangeven dat de ingangsdatum daarvan afhankelijk is.
Uw werkgever mag het wettelijke recht op ouderschapsverlof niet weigeren. Wel mag de werkgever bij een zwaarwegend bedrijfs- of dienstbelang voorstellen om de verlofuren anders in te roosteren.
Daarvoor moet sprake zijn van ernstige problemen voor de bedrijfsvoering. Een algemene voorkeur om het bestaande rooster te behouden is niet automatisch voldoende.
Een aanpassing van de spreiding van het verlof moet tijdig met u worden besproken en kan uiterlijk vier weken vóór de ingangsdatum worden voorgesteld.
Na afloop van het ouderschapsverlof behoudt u uw oorspronkelijke contractuele arbeidsduur en functie.
Ouderschapsverlof bij adoptie en pleegzorg
Bij adoptie en pleegzorg gelden aanvullende mogelijkheden. Ouderschapsverlof moet daarbij worden onderscheiden van adoptieverlof en pleegzorgverlof.
Werknemers die een kind adopteren of een pleegkind duurzaam in hun gezin opnemen, kunnen onder de geldende voorwaarden recht hebben op ouderschapsverlof. Voor gedeeltelijk betaald ouderschapsverlof geldt bij adoptie en pleegzorg dat het binnen één jaar na opname van het kind in het gezin moet worden gebruikt, terwijl het kind nog geen 8 jaar is.
Voor meerdere adoptiekinderen bestaat afzonderlijk ouderschapsverlofrecht. Bij pleegkinderen en stiefkinderen wijkt de regeling voor de gedeeltelijk betaalde weken af: daarvoor geldt één aanspraak op maximaal 9 weken, ongeacht het aantal betrokken kinderen.
Adoptieverlof en pleegzorgverlof zijn aparte regelingen
Naast ouderschapsverlof kunnen werknemers recht hebben op maximaal 6 weken adoptieverlof of pleegzorgverlof.
Deze verlofperiode kan worden opgenomen vanaf vier weken vóór de komst van het kind tot en met 22 weken daarna. Werknemers kunnen de weken aansluitend of verspreid binnen de toegestane periode gebruiken.
Adoptieverlof of pleegzorgverlof moet doorgaans minimaal drie weken vooraf worden aangevraagd.
Bij gelijktijdige adoptie van meerdere kinderen bestaat één aanspraak op adoptieverlof. Dat verschilt dus van het afzonderlijke ouderschapsverlofrecht per adoptiekind.
Wat gebeurt er bij feestdagen, ziekte of een nieuwe baan?
Bij ouderschapsverlof kunnen bijzondere omstandigheden invloed hebben op uw planning en arbeidsvoorwaarden.
Feestdagen: valt een vaste ouderschapsverlofdag samen met een feestdag, dan telt deze in beginsel mee als verlofdag. U kunt met uw werkgever vooraf afspreken dat feestdagen niet als ouderschapsverlof worden geregistreerd.
Vakantiedagen: tijdens betaald ouderschapsverlof loopt de vakantieopbouw door. Over onbetaalde verlofuren bouwt u in beginsel geen wettelijke vakantiedagen op, tenzij over die uren loon wordt doorbetaald of een bijzondere regeling geldt.
Ziekte: bij ziekte tijdens ouderschapsverlof loopt het verlof normaal gesproken door. Bent u gedeeltelijk arbeidsongeschikt en bezig met re-integratie, dan moet het verlof passen binnen uw re-integratieverplichtingen. De bedrijfsarts kan hierover adviseren.
Werkloosheid: bij werkloosheid stopt het ouderschapsverlof vanaf de eerste werkloosheidsdag.
Een nieuwe werkgever: resterend ouderschapsverlof kunt u meenemen naar een nieuwe baan. Vraag uw vorige werkgever om een verklaring van het nog beschikbare verlofrecht. Uw nieuwe werkgever kan deze gegevens nodig hebben voor de administratie.
Maak vooraf een planning van uw verlofuren
Bij het plannen van ouderschapsverlof zijn drie gegevens doorslaggevend: de leeftijd van uw kind, uw contractuele arbeidsduur en het aantal uren dat u al heeft opgenomen.
Heeft uw kind de eerste verjaardag nog niet bereikt, kijk dan eerst hoeveel gedeeltelijk betaald ouderschapsverlof nog beschikbaar is. Die uren hebben een kortere gebruikstermijn dan het onbetaalde verlof.
Bereken vervolgens hoeveel inkomen u tijdens de gekozen verlofperiode verwacht te ontvangen. Bespreek met uw werkgever hoe de verlofuren worden geregistreerd en controleer of uw cao aanvullende afspraken bevat.
Door de planning tijdig schriftelijk vast te leggen, voorkomt u onduidelijkheid over betalingen, feestdagen en resterende verlofuren.
